.:: DOĞAL HAMİLELİK ve GEBELİK ::..


Hamile kalmak için düzenli ilişkiye rağmen, kadınlarda her ay gebe kalma şansı ancak %20 civarındadır. Bu nedenle DOĞRU ZAMAN çok önemlidir. Bilindiği üzere, kadınlarda en doğurgan dönem OVULASYON ( Yumurtlama ) dönemidir. Bu dönemlerde, cinsel ilişkiye girilmesi bebek sahibi olma çalışmalarında çok önemlidir. Az önce bahsedilen %20 gebe kalma şansı, ovulasyon dönemi dahil olarak verilmiş değerdir. Bu sebeple, DOĞAL YOLLA HAMİLE KALMAK için, doğru ovulasyon ( yumurtlama ) döneminin sağlıklı olarak belirlenmesi gerekmektedir.
..

Ovulasyon Nedir? : Adet kanamasının ilk günü yeni bir adet döngüsünün başlangıcıdır. Bu aşamada beyin dukusunun derinlerinde yer alan hipotalamus adlı bölgeden salgılanan GnRH adı verilen hormon, hipotalamusa yakın yerleşimli hipofiz adı verilen salgı bezinden folikül uyarıcı hormon (FSH) salgısını başlatır. FSH hormonu etkisiyle yumurtalıklardan birinde yeni bir yumurta hücresi, "folikül" adı verilen bir kesecik içinde olgunlaşmaya başlar.Bu olgunlaşma süreci tamamlandığında, olgun folikül içinde üretilen yüksek miktarlarda östrojen etkisiyle bir yandan rahim iç tabakası gelişmeye başlar, öte yandan hipofiz bezinden LH adı verilen başka bir hormon salgılanır. LH hormonu yumurta hücresini barındıran folikülü " çatlatır" ve yumurtanın serbest bırakılmasını sağlar. Yumurta hücresinin serbest kalmasına yumurtlama "ovulasyon" adı verilir.
.
Kız bebekte, yumurtalıklar daha anne karnında iken gelişirler. Milyonlarca olgunlaşmamış yumurta hücresi, kız bebek doğduğu anda yumurtalıklarda mevcuttur. Ancak bir kadın doğurganlık dönemi boyunca yaklaşık 500 kez yumurtlar. Diğer yumurtalar ise kullanılmadan atrofiye gider, yani küçülüp yok olurlar. Doğumda bir kız bebek, yumurtalıklarında ortalama 400 bin yumurta hücresine sahiptir.
"Puberte" adı verilen buluğ çağında, beyindeki hipofiz bezinden salgılanan "FSH hormonu" etkisiyle yumurtalıklarda her ay 3-4 yumurta hücresi seçilerek uyarılmaya başlanır. Bu grup yumurta hücresi içinden birisi baskın olarak gelişimine devam eder (dominant follikül). O siklusta kullanılmak üzere hazırlanan bu özel yumurta hücresi olgunlaşmaya başlar. Dominant folikül yani seçilen özel yumurta da bazı hormonlar salgılayarak (estradiol, progesteron) "ovulasyon (yumurtlama)" sürecine katkıda bulunur.

Folikülden salgılanan hormonların etkisiyle beyine gönderilen mesajlar yoluyla "LH hormonu" kanda yükselmeye başlar. LH’ nın maksimum düzeyde salgılanmasını takiben yaklaşık 36. saatte ovulasyon yani yumurtlama olacaktır. Bu da siklusun orta dönemine (28 günde bir olan adetlerde yaklaşık 14. güne) uyar. Özet olarak; adetin başlangıcında 2-3 mm’den başlayarak büyüyen ve olgunlaşan dominant folikül, 20-22 mm çapa ulaştığında LH hormonun pik yapması yani en tepe noktasına ulaşması neticesinde çatlayarak atılır. Bu olaya "ovulasyon" adı verilir.

.
Yumurtlama fonksiyonu nasıl anlaşılabilir?
Adet döneminin başında, FSH ve estradiol hormon düzeylerinin belli bir düzeyde olması, dominant follikülün gelişmeye başladığının tespiti, siklusun bazı günlerinde kandaki hormon seviyeleri bize yumurtlama hakkında bilgi verir. Özellikle beklenen adetten 7 gün önce alınan kandaki "progesteron" hormonunun belli bir seviyenin üstünde olması yumurtlamanın olduğunun kanıtıdır.

Aynı zamanda vajinal yolla yapılan ultrason takipleri ile de yumurtlamanın zamanı tespit edilebilir. Normal adet dönemlerinde 20-22 mm’e ulaşan dominant folikükün görülmesi bir ovulasyon (yumurtlama) olayının işareti olabilir.

Ancak unutulmamalıdır ki; hiç bir yöntem kesin yumurtlama (ovulasyon) gününü göstermez, yalnız tahmin ettiricidir.
Yukarda belirtilen dört hormonun dışında bazı nöro-endokrin faktörlerin de olaya karıştığını biliyoruz. İnhibin, aktivin gibi hormonların kan düzeyi araştırmaları, gelecekte yumurtlama fonksiyonlarının veya yumurtlama rezervinin değerlendirilmesinde bu tip detaylı incelemelerle daha net fikir elde edilebileceğini göstermektedir.
.

YUMURTLAMA ( OVULASYON ) ZAMANIN BELİRLENMESİ


Bazal Vücut Isısı Takibi
Bazal vücut ısısı takibi, yumurtlamanın olup olmadığının saptanması için basit ve ucuz bir yöntemdir.

Bunun için kişi her gün uyandıktan sonra yataktan kalkmadan, ağızdan vücut ısısını ölçerek, adet gününe göre kaydeder. Normalde yumurtlama sonrasında salgılanan progesteron hormonuna bağlı olarak adet döneminin ortasına rastlayan bir dönemde vücut ısısı yaklaşık 1 derece yükselir.

Eğer yumurtlama olmazsa ısı değişimi de olmaz. Bu takip, soğuk algınlığı gibi vücut ısısını etkileyen birçok faktörden etkilenebileceğinden kesinlik taşımaz.

.
İdrarda LH Hormonu Ölçümü
Yumurtlamanın takibi için yumurtlamayı uyaran ve salgılandıktan sonra idrarla atılan 'luteinize edici hormonu' (LH) saptayan özel idrar çubukları da kullanılabilmektedir. Kullanılan bu testlerin bazı standartlarda olması, kesin sonuç alınması için önemlidir. Eczanelerde satın alınan testlerin, CE standartlarında olmasına dikkat edilmelidir. Klinik çalışmalarla doğruluğu kanıtlanmış olan ve CE belgesine sahip Babystart FertilTime Ovulasyon ( Yumurtalma) testleri ile doğru ovulasyon ( yumurtlama ) belirlenebilir.
.
İdrardan yada tükürükten teste başlama günü tablosu
Tükürle LH Hormonu Ölçümü
Yakın zamanda, yumurtlamayı uyaran FSH hormonu salgılandıktan sonra, kadının tükürüğünde eğrelti otuna benzer desenler oluştuğu tespit edilmiştir. Bu şekilde ovulasyon ( yumurtlama ) dönemini tespit etmek için tükürük mikroskobu şekilde testlerde üretilmiştir. Bu testlerden ülkemizde ilk olan ve sınırsız kullanıma sahip tükürükten ovulasyon testi Babystart FertilFocus Ovulasyon Mikroskobu ile en doğru ovulasyon dönemini tespit edilebilmektedir.
Ruj görünümüdenki test, günün herhangi bir zamanında, dilediğiniz kadar sınırsız test yapmanıza imkan vermektedir.
.
Ultrason Takipleri (Follikulometri) ve Progesteron hormonu Ölçümleri
Günümüzde yumurtlamanın tespitinde doktorlar tarafından yapılan, ultrason takipleri (follikulometri) ve 28 günde bir adet gören kadınlarda 19 - 24. günler arasında yapılan kanda progesteron hormon düzeylerinin ölçülmesi en sık olarak kullanılan yöntemlerdir.

Yumurtlamanın tespiti için pek çok yöntem olmasına rağmen yine de tam gününü kesin olarak saptamak hiçbir yöntemle mümkün olmamaktadır.
 

Bu site Fertiltr Üreme Sağlık Ürünleri Dış Tic. Şti.' nin katkılarıyla hazırlanmıştır.