.:: DOĞAL HAMİLELİK ve GEBELİK ::..

 
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı
Jinekolog Op. Dr. Sn. Burcu KARDAŞ ARSLAN
...........................................................................................................................................................................................................................................................

Sağlık bakanlığının tüp bebek merkezleriyle ilgili yeni düzenlemesi hakkında ne düşünüyorsunuz, embriyo sayısına getirilen kısıtlama hakkındaki görüşleriniz nedir?
Sağlık bakanlığının düzenlemesini olumlu karşılıyorum. Tüp bebek tedavisinde esas amaç  tekiz gebelik sağlanması olmalıdır. Bildiğimiz gibi çoğul gebeliklerin birçok olumsuz yönleri vardır. Ancak çiftlerin durumlarına göz önünde bulundurularak, geçmişte görmüş olduğu başarısız tedavi sayısına göre, transfer edilecek embriyo sayısında bazı kurallar getirilerek, birden fazla embriyo transferi yapılabilecek bir düzenleme yapılabilir.  
Ayrıca, 40 yaş üstü bayanlarda fazla sayıda embriyo transferi gerekebiliyor. Bu bütün dünyanın kabul ettiği bir şey ama uygun ve gebelik şansı yüksek olan hastaya az embriyo vermek, yaş ve başarısız tedavi sayısı fazla olan bayanlara birden fazla embriyo transferi yapılması ülkemiz koşulları için daha uygun.

Tüp bebek uygulamalarında embriyo sayısının fazlalığı anne adayı ve doğacak bebek veya bebekler için ne gibi sakıncalar yaratıyor?

Embriyo sayısının fazlalığı erken doğum, anne karnındayken bebeğin kaybedilmesi, annede gebeliğin ilerleyen zamanlarında yüksek tansiyon gibi ciddi problemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Kısırlık nedir, bir çiftte kısırlık olduğunu söylemek için hangi kriterlerin bulunması  gerekir, Türkiye’de ve dünyada kısırlığın görülme sıklığına ait istatistiki veriler nelerdir?
Kısırlık, 1 yıl boyunca düzenli ve yeterli sayıda korunmasız cinsel ilişkiye rağmen gebeliğin oluşmaması durumudur. Kısırlık tanısı  koyabilmemiz için öncelikle erkekte spermiogram dediğimiz sperm sayısı, şekli, hareketliliği gibi özelliklerin incelendiği testin yapılması gerekmekte. Bayanda ise gebelik için öncelikle yumurta gelişiminin düzgün olması, yumurtlamanın gerçekleşmesi, yumurtanın tüplerden geçerken sperm ile döllenmesi ve neticesinde oluşan gebelik ürününün ( embriyonunun ) rahim içine gelerek yerleşmesi  gerekmekte. Bu olaylardan birinde problem olması gebeliği engellemektedir.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre (WHO) çiftlerin % 8-10 unun kısırlık sorunu  olduğu hesaplanmaktadır. Bunun anlamı  dünya çapında 50-80 milyon insanın bu sorunla karşı karşıya olduğudur. Ülkemizde de kısırlık oranı dünya ortalaması ile aynıdır. Sağlık Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de yaklaşık 2 milyon kısır (infertil)  hasta bulunmaktadır…

Kısırlığın erkeğe ve kadına ait nedenlerini sıralar mısınız, kısırlık kadınlar da mı erkekler de mi fazla görülür?
Çocuk sahibi olamayan ailelerin 1/3’ünde erkekte sorun varken, 1/3’ünde kadında sorun saptanmaktadır. Geri kalan 1/3’te ise her ikisinde de problemler mevcuttur. Ancak hemen söylemek gerekir ki yapılan basit testler ile infertil çiftlerin yaklaşık %15’inde kesin neden saptanamamaktadır ve bu hasta grubu açıklanamayan kısırlık olarak adlandırılmaktadır.
Kadına ait nedenlerin başında öncelikle eğitim hayatının uzaması ve iş yaşamı nedeniyle kadınlar hamile kalma yaşlarını geciktiriyor,  modern yaşamın doğurganlık üzerindeki en önemli etkisi bu.  Doğurganlık 25- 27’li yaslarda  maksimum seviyedeyken, 32 yaşından sonra ise  inişe geçmektedir. Biyolojik saat ilerledikçe kadının gebe kalma şansı giderek azalır, çünkü yaş ile birlikte yumurtalıklardaki yumurta sayısı ve kalitesi azalmaktadır.
Ayrıca yumurtlama bozuklukları da  kadında görülen en sık infertilite nedenidir. Kadında infertiliteye neden olan diğer olaylar; yumurta kanallarının (fallop tüplerinin) tıkalı olması, rahim (uterus) ve kanalların (fallop tüplerinin) doğumsal anormallikleri, iyi huylu rahim urları (myomlar), uterus içi yapışıklıklar (uterin sineşiler) olarak sayılabilir.
 
Sonuç olarak; gebeliğin oluşabilmesi için kadından yumurtlaması ile yumurta hücresinin batın boşluğuna atılması, bunun sağlam tüpler tarafından yakalanması, tüplerde erkekten gelen sperm ile karşılaşarak döllenmesi ve bu döllenen yumurtanın rahim içine gelerek  rahim iç tabakasına yuvalanması gerekmektedir. Basitçe buradaki olaylardan birinde aksaklık oluşursa gebelik meydana gelmez ve kısırlıktan söz edilir. Erkek kısırlığının ise en sık görülen nedenleri arasında yüzde 42 ile Varikosel bulunur. Varikosel’i, enfeksiyonlar, hormonal nedenler, genetik nedenler, inmemiş testis, testis yetmezliği, cinsel fonksiyon bozuklukları izler. 

Kısırlık tedavisinde kullanılan tıbbi yöntemler, (tüp bebek, mikro enjeksiyon gibi) hakkında çok kısa bilgi verebilir misiniz?
Tüp bebek yardımcı üreme teknikleri kadın vücudunda üretilen yumurta hücrelerinin vücut dışına alınarak erkeğin spermi ile laboratuvar ortamında döllenmesi ve elde edilen embriyonun kadın rahmi içine geri verilmesi ilkesine dayanır. 
 
Tüp bebek veya mikroenjeksiyon; tüplerin tıkalı olması, ciddi sperm bozuklukları, diğer tedavilerle başarı elde edilmeyen endometriozis hastaları, yumurtlama bozuklukları, hafif sperm bozuklukları ve açıklanamayan kısırlık hastalarında uygulanan yöntemlerdir. Mikroenjeksiyon  ( ICSI ) sperm sayısının ya da hareketliliğinin yetersiz olduğu durumlarda, sperm şekillerinin bozuk olduğu durumlarda veya diğer tedavilerin yetersiz kaldığı durumlarda kullanılan bir yardımcı üreme tekniğidir. Tek bir sperm hücresi kadından elde edilen yumurtanın içerisine mikroskop altında çok ince bir iğne yardımı ile  enjekte edilmektedir. Bu yolla, laboratuvar ortamında döllenme sağlanmaktadır.

Üreme sorunlarına doğal yollardan ne gibi çözümler sunulabilir, soruna doğal yollardan çözüm sunan yöntem ve ürünler ve bunların etki mekanizmaları ve kullanılmaları hakkında bilgi verir misiniz?
Gebelik elde etmek birçok faktöre bağlıdır. Esas önemli olan doğru zamanlama ve yeterli sayıda cinsel ilişkidir. Zamanlamada bahsedilen, yumurtlama olduktan sonra spermin bu yumurtayı yakalayarak döllenmenin sağlanmasıdır, ancak her kadının yumurtlama dönemi farklılık gösterebilir. Bu nedenle doğru zamanlama konusunda çiftlere yardımcı olabilecek çok güzel ürünler artık ülkemizde bulunmaktadır. Eczanelerde oldukça pratik ve yüksek doğruluk oranına sahip Babystart Fertil Focus tükürükten yapabilen, sınırsız kullanım özelliği bulunan testler mevcut. Tükürükten yapılan bu test, yumurtlama olmadan 24-36 saat önce pozitif değer vererek evde de gebelik planladıkları andan itibaren bu şekilde daha kontrollü olarak gidebilmelerine önemli ölçüde yardımcı olacaktır.

Tabii ki cinsel ilişki sıklığının yanında yeterliliği de bizim için çok önemli. Çiftlere  haftada optimum 3 kez cinsel ilişkiyi önermekteyiz. Ancak kimi zaman bu kişilerdeki stress gibi faktörlerden dolayı bayanlar vajinal kuruluk, ağrılı cinsel ilişkiden (Disparoni), zamanlı cinsel ilişkiye (Timed İntercourse) bağlı şikayetleri gözlenmekte ve ilişki sayısında da sıkıntı olmaktadır. Bu sıkıntılar yaşandığında kullanılacak olan vajinal jellere çok dikkat edilmelidir. Çoğu vajinal jel, spermlerin hareketliliğine ve yaşamasına engel olmakta, kadınlarda ise bakteri üremesi, mantar, kaşıntı gibi problemlere sebep olmaktadır. Fakat Amerika’da özellikle infertil hastalar düşünülerek doğal yolla hamile kalmaya destek amaçlı üretilmiş olan bir vajinal jel, artık ülkemizde de bulunmaktadır. Pre-seed adlı bu vajinal jel, içerdiği doğal arabinogalaktan bitki şekeri sayesinde spermlere zarar vermeyip, hatta sperm hücrelerine antioksidan desteği sağlayarak güçlendirip, doğal yolla gebeliği sağlamaya yardımcı bir üründür. Hamilelik planlayan çiftlerin, cinsel ilişki sırasında, 6 ay kadar bu ürünü kullanmalarını tavsiye ediyorum. Çünkü, bu ürün dünyada ve Türkiye’de doğal yolla hamile kalmayı desteklemede güvenle kullanılan tek ürün. 

Bu yöntem ve ürünlerin güvenilirliği hakkında neler söylersiniz. Yani sağlık bakanlığı veya uluslararası  kuruluşlar (FDA gibi) tarafından onaylanmış ürünler midir?

Kısırlık tedavisi  uzun süren, ciddi maddi külfeti olan ve çiftlerde psikolojik baskıya yol açan bir süreçtir. Bunun yanında bu yöntemlerle çoğul gebelik riski de artmaktadır ki bu istenmeyen bir durumdur. Bana başvuran hastalarımda, uygun hastayı iyi tespit etmek kaydıyla, doğal yolla hamile kalmaya yardımcı bu ürünler yardımıyla  çok iyi sonuçlar ve sağlıklı gebelikler elde ettik. Pre~seed vajinal jel, dünyada FDA tarafından onaylanan ilk ve tek üründür. Ülkemize de TC. Sağlık Bakanlığı izini ile gelmektedir. Zaten hastalarımıza, başarıları klinik çalışmalarla ispatlanmamış, gerekli merciler tarafından onaylanmamış ürünleri tavsiye etmemekteyiz. Öncelikle amacımız hastalarımızın doğal yollarla gebe kalmalarını sağlamak ve boş yere hormon tedavisi ve cerrahi işlemlere maruz kalmalarını önlemektir. Kısırlık ile ilgili tedavilerin hemen hepsi hormon temelli tedavilerdir ve muhtemel yan etkileri mevcuttur. Bu tür tedavilere başlamadan önce mutlaka doğal yolların denenmesini, eğer bunda başarı sağlanamazsa ilaç tedavisi ve diğer yardımcı üreme tedavilerine başvurulmasını öneririm. 

Bu ürün veya yöntemlerin etkinliğini, diğer yardımcı üreme yöntemleriyle kıyaslarsak nasıl bir sonuç çıkar, bu tür ürün ve yöntemler ne zamandan beri kullanılıyor, yani bu ürünlerin etkinliği ve komplikasyonları ile ilgili yeterli sayıda ve uzun zaman dilimlerine yayılacak tıbbi çalışmalar var mıdır?
Bu ürünler özellikle ABD’de yaklaşık 10 yıldır kullanılmaktadır  ve birçok başarılı sonuçlar elde edilmiştir. Pre~seed vajinal jelin infertil çiftlerde vajinal ortamı spermler için daha uygun ve doğal bir hale getirmesi, spermlere antioksidan destek sağlayarak güçlendirip, gebelik şansını arttırdığına yönelik yayınlar mevcuttur. Pre~seed Vajinal Jel’in spermlere antioksidan desteği sağladığı, spermler için en uygun ortamı sağladığı, spermlere ve kadının üreme sistemine herhangi bir zarar vermediği, herhangi bir yan etkiye, mantar oluşumuna, bakteri üremesine izin vermediği klinik çalışmalarla kanıtlanmıştır. Bu nedenle, dünyada ve ülkemizde, doğal yolla hamile kalmayı destekleyen en güvenilir üründür. 

Son olarak infertil çiftlere önerileriniz neler olur, bebek sahibi olmak isteyip de olamayan çiftlerin izlemesi gereken takvim nasıl olmalıdır?
Öncelikle hastalarımıza endişeye kapılmamalarını öneririm, tıp özellikle son zamanlarda çok hızlı gelişmekte ve her geçen gün yeni tedavi yöntemleri ve yeni ürünler piyasaya sürülmektedir. Bizlere başvuran çiftlerde ilk olarak kısırlık nedeninin saptanması gerekmekte. Bu amaçla adet döngüsünün belirli günlerinde yapılan hormon tahlilleri, HSG dediğimiz rahim içi ve tüpler hakkında bilgi edinmemizi sağlayan rahim filmi ve erkeklere de spermiogram ilk başta yapılması gereken major tetkiklerdir. Eğer Kadında ve erkekte üretkenlikle ilgili ciddi sağlık problemleri yoksa, doğal yolla hamile kalmaya yardımcı Pre~seed vajinal jeli kullanarak, ciddi maddi külfeti olan ve çiftlerde psikolojik baskıya yol açan tedavilere başlamadan, hamileliğin gerçekleşmesine önemli ölçüde yardımcı olacağını düşünüyorum.

Ovulasyon – yumurtlama tayini gebe kalamayan bayanlarda çok kritik bir öneme sahiptir
. Bu sebeple, doğal yolla hamile kalmak isteyen çiftlere, doğru ovulasyon zamanını belirleyip, Pre~seed Vajinal Jel kullanarak, yeterli sayıda cinsel beraberlikte bulunmaları tavsiye etmekteyiz. Doğru ovulasyon tespiti, doktor kontrolünde US (ultrason) ile yada, eczanelerde satılan ve daha önceden bahsettiğim Babystart Fertil Focus, Tükürükten ovulasyon testi ile evlerinde basitçe yapabilirler.
Sadece yumurtlama tayini ve buna göre planlanan cinsel ilişki ile birçok hasta boş yere kısırlık tedavisi almadan bebek sahibi olmuştur. Unutmamak gerekir ki gereksiz bir şekilde başlanan kısırlık tedavisinin çiftlere yüklediği baskı ve stres çiftin  gebelik şansını azaltacaktır.

 

Bu site Fertiltr Üreme Sağlık Ürünleri Dış Tic. Şti.' nin katkılarıyla hazırlanmıştır.